Narta uniwersalna to narta szeroka - zaufaj mi i zmień przyzwyczajenia
Jeszcze kilka lat temu byłem gorącym zwolennikiem narty o parametrach zbliżonych do klasycznej slalomki, 165 cm długości, promień 13 metrów i 65 mm pod butem. Taką do dziś mam w domu, mam też nartę szerszą i dłuższą (80 mm i 172 cm długości), do niedawna używałem jej, gdy spadł puch i podczas wiosennych roztopów. Pierwszym wyborem pozostawała quasi slalomka.
Czasem podczas wyjazdów prasowych wypożyczałem nartę szerszą i dłuższą, powoli zaczynałem przekonywać się, że jest to sprzęt zdecydowanie bardziej uniwersalny.
W skrócie: dla „statystycznego” narciarza jeżdżącego 8–10 dni w roku jedna narta o szerokości 80–85 mm będzie obiektywnie lepsza od slalomki. W większości typowych warunków w PL/Alpy (twardo rano, ale też przetarty, rozjeżdżony stok) szersza narta będzie bardziej uniwersalna od slalomki 65–67 mm. Jeśli boisz się szerokości to zacznij od węższej narty allround/all‑mountain 75–80 mm.
Przyjrzyjmy się plusom i minusom slalomki i narty 80-85 mm
Co daje węższa narta (slalom / 65–70 mm pod butem)?
- szybsze przejście z krawędzi na krawędź, łatwiejsze cięte skręty na twardym stoku
- lepsze trzymanie na lodzie przy tej samej konstrukcji (mniejsza dźwignia między butem a krawędzią)
- mniejsze zmęczenie przy jeździe cały dzień po twardym – mniej trzeba „przekładać” z krawędzi na krawędź
Minusy:
- w rozjeżdżonym popołudniowym cukrze i w kilku cm świeżego śniegu taka narta zaczyna się „kopać”, wymaga lepszej techniki, żeby nie nurkować
- slalomka sportowa bywa nerwowa, karbująca, wymaga aktywnej jazdy – dla kogoś, kto jeździ 10 dni w roku może być męcząca i „za ostra”
Co daje szersza narta 80–85 mm?
- wyraźnie lepsze zachowanie w miękkim, rozjeżdżonym śniegu – mniej się zapada, łatwiej przejechać przez muldy, breję, kilka–kilkanaście cm świeżego śniegu
- więcej „pływalności” i komfortu, jeśli lubisz jechać trochę obok ubitej trasy, po bokach, w rozjechanych hałdach cukru
- Nowoczesna konstrukcja rockera 4D wykorzystana w Majesty HNX Ti niweluje do zera różnicę w trzymaniu krawędzi na twardym podłożu, ta narta tnie lód jak rasowa slalomka
Minusy:
- wolniejsze, bardziej ociężałe przejście z krawędzi na krawędź – to czuć już około 80 mm, szczególnie jeśli narta jest miękka i rekreacyjna - nie polecam nart marketowych,
- na typowym twardym porannym stoku trzymanie krawędzi i precyzja nadal będą gorsze niż w dobrym, węższym „carverze” 70–75 mm, przy tej samej jakości konstrukcji,
- ten wyżej opisany minus, nie jest do końca prawdą, na rynku mamy wiele szerokich nart, które dają sobie doskonale radę na porannym betonie. Wspominana wyżej narta Majesty, Elan WINGMAN 83 Ti, czy nawet Kastle LX 85 są nartami uniwersalnymi, lecz dającymi dobremu narciarzowi pełną kontrolę na dużej prędkości w każdych, podkreślam w każdych warunkach.
Ciąg dalszy pod zdjęciami i reklamą
Optymalny „one‑ski quiver” dla kogoś jeżdżącego głównie po trasie i lubiącego czasem wyskoczyć poza trasę to w mojej osobistej opinii okolice 80–85 mm.
Są tacy, którzy powiedzą, że się wymądrzam, że zmieniam zdanie jak chorągiewka na wietrze. Przyznaje, zmieniłem zdanie o nartach, zmieniłem, bo świat nie stoi w miejscu, bo w nartach pojawiaj się nowe technologie i nowe pomysły. Kiedy kupowałem pierwszą parę nart, nikt nie słyszał o nartach taliowanych, kupowało się narty wyższe od siebie i długość była podstawowym parametrem (szczęśliwe czasy – nie było wtedy dmuchanych nart marketowych). Potem pojawiła się narta „carvingowa” i oprócz długości ważny stał się promień skrętu. Należało też zwracać uwagę na twardość nart i materiały, z których są zbudowane.
Od kilku lat mamy kolejną rewolucję, rocker*nowe rozwiązanie, które zrewolucjonizowało narty dla „Kowalskiego”. W mojej opinii jest to rewolucja tej samej kategorii co wcześniejsze wprowadzenie na rynek nart taliowanych. Rocker w połaczeniu z camberem umożliwiają budowę nart międzyinnymi o zmiennym promieniu skrętu, co powoduje, że nowoczesne narty mogą być bardzie uniwersalne.
Pamiętaj o tym, wybierając kolejny model, sprawdź w wypożyczalni, czy podczas testów NOWOCZESNE modele nart, slalomka to przeszłość, liczy się uniwersalność.
Ten apel szczególnie kieruję do dobrze jeżdżących narciarzy w wieku 50+ (szczególnie do grupy UPARTYCH sześćdziesięciolatków, których znajomość nowych technologii zatrzymała się na latach z początku wieku), dajcie sobie szanse, młodsi nie będziemy, ścigać się też już nie będziemy, dajmy sobie frajdę, zmieniając przyzwyczajenie.
Piszę te słowa świeżo po tygodniu jazdy po twardych alpejskich i szczyrkowskich trasach i na puchu w Białce zawsze na nartach 80+. Miałem okazję przetestować:
- Majesty HNX Ti <<(tu przeczytasz o tej narcie)
172 cm
125-85-120 mm
R14.5-R16-R17-R15.5 m
- Kastle LX75
- 175 cm
- R 18 m
- Elan WINGMAn 83 Ti
- 168 cm
- 130-83-111
- R 14 m
Magiczne słowa rocker i camber - o co w tym chodzi?
CAMBER (łuk, wygięcie) — klasyczny profil
Definicja:
Połóż nartę płasko na ziemi — dzióbek i pięta dotykają podłoża, ale środkowa część narty (pod butem) unosi się w łuk, tworząc pustą przestrzeń. To naturalne wygięcie nart tradycyjnych. Zwykły camber wynosi 3–5 mm — nie jest widoczny, ale wpływ jest ogromny.
Co daje camber?
Plusy:
Przyczepność na twardym śniegu — gdy przyciśniesz nartę, ciężar rozkłada się równomiernie na całą długość krawędzi, dzięki czemu trzyma na lodzie/zbita
Precyzja skrętu — szybkie przejście z krawędzi na krawędź, ostry, kontrolowany carving
Sprężystość (pop) — narta „oddaje" energię przy wyjściu ze skrętu, jazda dynamiczna
Stabilność przy dużych prędkościach
Minusy:
- Gorsza jazda w miękkim, rozjeżdżonym śniegu — narta ma tendencję do „nurkowania", „kopania się" w puchu
- Wymaga więcej umiejętności — inicjacja skrętu wymaga bardziej precyzyjnego wykonania, wybacza mniej błędów
ROCKER (uniesienie, wygięcie w górę) — nowy profil
Definicja:
Odwrotnie niż camber — dzióbek (i/lub pięta) narty uniesiony jest w górę, tworząc kształt przypominający łódkę. Rocker pojawił się w nartach dopiero w XXI wieku (wcześniej były tylko camber). Producenci podają rocker jako procent długości narty — np. rocker 10/85/5 oznacza: 10% rockera w dziobie, 85% cambera na środku, 5% rockera na pięcie.
Co daje rocker?
Plusy:
Łatwa inicjacja skrętu — uniesiony dzióbek ułatwia rozpoczęcie obrotu, mniej wysiłku lecz też mniej precyzji
Świetna jazda w miękkim, rozjeżdżonym śniegu — pływalność, narta się nie zapada w puch, w breję
Forgiveness — narty z rockerem wybaczają błędy, idealne dla początkujących i tych, którzy cenią wygodę
Wszechstronność — poradzi sobie w różnych warunkach
Minusy:
- Gorsza przyczepność na twardym śniegu — uniesiony dzióbek znaczy krótszą krawędź w kontakcie ze śniegiem, mniej kontroli na lodzie
- Mniej precyzji — jazda bardziej „pływająca", mniej carving-feel
- Gorsza stabilność przy wysokich prędkościach
Hybrydy (połączenie obu)
Większość nowoczesnych nart to połączenie obu profili, np.:
Rocker + camber + rocker (RCR) — rocker w dziobie i piętach dla łatwości, camber na środku dla przyczepności
Camber + rocker (jedno- lub dwustronnie)
Może tego jeszcze nie wiesz, zdecydowanie chcesz hybrydę z przewagą cambera na środku:
Dobry camber pod butem → przyczepność na twardych stokach z technicznym śniegiem.
Rocker w dziobie + na piętce → ułatwienie inicjacji skrętu, mniejsze „nurkowanie" w rozjeżdżonym śniegu
Takie coś to typowe narty all-mountain 80–85 mm, jak np. ELAN Wingman 83 TI, czy moje od niedawna ulubione Majesty HNX Ti, itp. — idealne dla narciarza, który szuka narty uniwersalnej na każde warunki a nie zgadza się na kompromis.
